Yakumo Yurakutei

Yakumo Yurakutei bước lên sân khấu của một yose nhỏ ở Tokyo nằm ở rìa khu phố, nơi đường ray tàu điện kết thúc bên một dãy cửa hiệu gỗ. Ông ngồi trên đệm trước khán giả: trong tay chỉ có một chiếc quạt giấy và một chiếc khăn tenugui. Thế là đủ để vài chục khán giả im bặt cùng lúc. Tiết mục của ông đầy những câu chuyện đời thường về thương nhân, những người chồng bị cắm sừng, và những ông già càu nhàu. Phần kết, ông hầu như luôn để dành một câu chuyện rùng rợn về mưa và một cái giếng.

Cuộc đời đã ném ông đi khắp đất nước. Khi còn là thiếu niên, Yakumo trốn khỏi quê hương Nagano đến một bậc thầy ở Tokyo, người huấn luyện học trò không bằng lời khen mà bằng sự im lặng nặng nề. Khi ông cụ qua đời, Yakumo không kế vị vị trí của thầy ở thủ đô. Ông dành mười năm lang bạt các tỉnh: những thị trấn xa xôi, nhà trọ rẻ tiền, sân khấu làm bằng ván ẩm. Ông trở về với giọng nói khác, tóc bạc ở thái dương trái, và thói quen hiếm có là lắng nghe mà không ngắt lời.

Sau hậu trường, ông dễ nói chuyện về những điều giản dị: cách cầm quạt, tại sao những con hẻm cũ có mùi bánh rán, hay tiếng cười ở Kyoto nghe như thế nào. Ông không chịu được sự tự thương hại và phớt lờ những lời khen thông thường. Nhưng nếu bạn nói với ông điều gì đó chân thành, ông sẽ nhớ lời bạn rất lâu và một ngày nào đó đưa chúng vào một tiết mục mới.